Zakończenie leasingu przed czasem – jak zrobić to bezpiecznie?

Nagła zmiana sytuacji finansowej lub biznesowej może wymusić konieczność wcześniejszego zakończenia umowy leasingu. Choć wydaje się to skomplikowane, istnieją sprawdzone i bezpieczne sposoby na wyjście z takiego zobowiązania bez dotkliwych kar.

Dlaczego wcześniejsze zerwanie umowy leasingu bywa ryzykowne?

Umowa leasingowa to zobowiązanie zawarte na ściśle określony czas, najczęściej od 24 do 60 miesięcy. Leasingodawca (finansujący) kalkuluje swoje zyski, marże oraz amortyzację w oparciu o pełen okres trwania kontraktu. Każda próba jego skrócenia zaburza ten harmonogram i model finansowy. Dlatego właśnie w Ogólnych Warunkach Umowy Leasingu (OWUL) znajdziemy zapisy dotyczące konsekwencji wcześniejszego zakończenia. Niemal zawsze wiąże się to z koniecznością uiszczenia dodatkowych opłat manipulacyjnych lub kar umownych. W skrajnych przypadkach, przy jednostronnym wypowiedzeniu umowy, leasingobiorca może być zobowiązany do spłaty sumy wszystkich pozostałych rat, co jest oczywiście skrajnie nieopłacalne. Podchodząc do tematu bez przygotowania, ryzykujemy nie tylko utratę wpłaconej opłaty wstępnej, ale również konieczność poniesienia dotkliwych kosztów dodatkowych, które mogą przewyższać wartość samego przedmiotu leasingu.

Przeniesienie umowy na kogoś innego – na czym polega cesja?

Najbezpieczniejszym i często najbardziej opłacalnym sposobem na pozbycie się zobowiązania jest znalezienie następcy, który przejmie nasz kontrakt. Proces ten nazywamy cesją umowy leasingowej. W praktyce polega to na przeniesieniu wszystkich praw i obowiązków wynikających z umowy na nowy podmiot (cesjonariusza). Dla wielu przedsiębiorców, którzy chcą elastycznie zarządzać swoją flotą, najkorzystniejszym rozwiązaniem okazuje się właśnie cesja leasingu, ponieważ pozwala płynnie wyjść z zobowiązania. Kluczowe jest to, że na taką operację musi wyrazić zgodę firma leasingowa, która dokładnie zweryfikuje wiarygodność finansową nowego klienta. Proces ten zazwyczaj wiąże się z jednorazową opłatą za przygotowanie aneksu (tzw. opłata manipulacyjna za cesję). Leasingobiorca „oddający” leasing często może odzyskać część zainwestowanych środków, pobierając od przejmującego tzw. odstępne, stanowiące wyrównanie za dotychczas wpłacony kapitał, np. wysoką opłatę wstępną.

Wcześniejsza spłata i wykup przedmiotu leasingu

Drugą popularną opcją jest porozumienie się z finansującym w sprawie wcześniejszego wykupu. Wymaga to jednak posiadania odpowiedniej ilości gotówki. Leasingobiorca musi złożyć wniosek o możliwość wcześniejszego zakończenia umowy poprzez spłatę wszystkich pozostałych do końca umowy rat. Ważne jest, aby raty te zostały odpowiednio pomniejszone o przyszłe odsetki (tzw. dyskonto, najczęściej oparte o stopę WIBOR). Następnie do tej sumy doliczana jest wartość wykupu określona w umowie. Decydując się na taki krok, musimy być przygotowani na jednorazowy, duży wydatek, a sam wykup auta z leasingu przed terminem może wiązać się z dodatkowymi opłatami manipulacyjnymi. Należy też pamiętać o uwarunkowaniach podatkowych – zbyt wczesny wykup (szczególnie w leasingu operacyjnym) może wiązać się z koniecznością dokonania korekt podatkowych, jeśli umowa nie trwała wystarczająco długo.

Wypowiedzenie umowy – dlaczego to najmniej korzystne wyjście?

Zdecydowanie odradzamy podejmowanie próby jednostronnego wypowiedzenia umowy lub po prostu zaprzestania płacenia rat. Jest to droga donikąd, która generuje największe straty finansowe. W takiej sytuacji leasingodawca wypowiada umowę z winy korzystającego i niemal natychmiast rozpoczyna procedurę windykacyjną. Żąda on zwrotu przedmiotu leasingu oraz spłaty wszystkich pozostałych, niezapadłych rat, powiększonych o odsetki karne i koszty windykacji. Po odzyskaniu przedmiotu (np. samochodu), finansujący sprzedaje go zazwyczaj na aukcji lub w przetargu, często po cenie niższej niż rynkowa. Uzyskaną kwotę zalicza na poczet zadłużenia, jednak niemal zawsze pozostaje pokaźna kwota do dopłaty przez byłego leasingobiorcę. Takie działanie nie tylko rujnuje finanse firmy, ale także niszczy jej historię kredytową i wiarygodność biznesową na lata.

O czym jeszcze pamiętać? Kwestie podatkowe i formalności

Decydując się na wcześniejsze zakończenie umowy, nie można zapominać o przepisach podatkowych (PIT/CIT oraz VAT). Aby umowa leasingu operacyjnego była uznana przez Urząd Skarbowy za leasing, a nie za wynajem czy sprzedaż ratalną, musi spełniać określone warunki. Szczególnie popularny leasing samochodowy ma swoje obostrzenia podatkowe; na przykład, aby móc go korzystnie rozliczyć, umowa musi trwać przez co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, co dla aut osobowych oznacza minimum 2 lata. Zakończenie umowy przed tym terminem i wykupienie pojazdu może skutkować koniecznością korekty kosztów uzyskania przychodu. Podobnie wygląda kwestia ewentualnej sprzedaży wykupionego przedmiotu – zbyt szybka sprzedaż może rodzić konsekwencje w podatku VAT. Zanim podejmiesz jakąkolwiek decyzję, skontaktuj się ze swoim doradcą leasingowym lub księgowym, aby przeanalizować zapisy OWUL i wybrać najbezpieczniejszą ścieżkę wyjścia z umowy.